hitopadeśa 013 014 宗銘

hitopadeśaḥ 013~014 宗銘

अजात-मृत-मूर्खाणां वरम् आद्यौ न चान्तिमः।

सकृद् दुःख-कराव् आद्याव् अन्तिमस् तु पदे पदे॥१३॥

ajāta-mṛta-mūrkhāṇāṁ varam ādyau na cāntimaḥ |

sakṛd duḥkha-karāv ādyāv antimas tu pade pade ||13||

 ajāta-mṛta-mūrkhāṇām varam ādyau na ca antimas |

sakṛt duḥkha-karāu ādyāu antimas tu pade pade ||13||

 Unborn or dead sons are preferable to foolish ones, for the first two give misery once, but the fool at every step.

 未出生、過世小孩及愚笨的小孩(驢蛋)，是前兩個比較好。前兩種情況只有痛苦一次，但是生到驢蛋卻是步步的苦難。

ajāta- 未出生 mṛta- 過世的 mūrkhāṇām 很驢的 (putrāḥ 兒子) ādyau 前兩個	(stas 是) varam比較好
ca 和 antimas 最後的	na 不 (asti 是) (varam比較好)
ādyau 前兩個	(stas 是) sakṛt 一次	duḥkha-karāu 產生痛苦
tu 但 antimas 最後的	(asti 是) pade pade 一步一步	(duḥkha-karāu 產生痛苦)

ajāta-mṛta-mūrkhāṇām 未出生、過世的與驢蛋

ajāta adj. 未出生; mṛta adj. 過世的;

mūrkhāṇāṁ adj.m.pl.G. 愚笨的(省略 tanayāḥ m.pl.N.)

varam (varam) ind. better than (abl., rarely gen.) or among (abl.), 比較好

ādyau (ādī) f.du.N.前兩個

na ind. 不

ca ind. 和

antimas(antima) adj.m.sg.N. 最後的

sakṛt (sa-kṛt) ind. 一次

duḥkha-karau: (duḥkha-kara) adj.m.du.N. 產生痛苦

duḥkha n. 痛苦; karau(kara) adj.m.du.N. 產生

ādyau: (ādī) f.du.N. 前兩個

antimas: (antima) adj.m.sg.N. 最後的

tu ind. 但

pade pade 一步一步

pade(pada) n.sg.L. 步

किं च

वरं गर्भ-स्रावो वरम् अपि च नैवाभिगमनं

वरं जातः प्रेतो वरम् अपि च कन्यावजनिता।

वरं बन्ध्या भार्या वरम् अपि च गर्भेषु वसतिर्

न वाविद्वान् रूप-द्रविण-गुण-युक्तोऽपि तनयः॥१४॥

kiṁ ca

varaṁ garbha-srāvo varam api ca naivābhigamanaṁ

varaṁ jātaḥ preto varam api ca kanyāvajanitā |

varaṁ bandhyā bhāryā varam api ca garbheṣu vasatir

na vāvidvān rūpa-draviṇa-guṇa-yukto'pi tanayaḥ ||14||

 kim ca

varam garbha-srāvas varam api ca na eva abhigamanam

varam jātas pretas varam api ca kanyā avajanitā |

varam bandhyā bhāryās varam api ca garbheṣu vasatis

na vāvidvān rūpa-draviṇa-guṇa-yuktas api tanayas ||14||

 Moreover, better a miscarriage, or no union at all; better the child is stillborn, or better a girl is born; better the wife is barren, or the child remains in the womb. All these are preferable to a beautiful, wealthy son who is a fool.

 流產還比較好；不交媾也比較好；生下來死亡比較好；生個女孩也比較好；有個不孕的妻子也比較好；嬰兒待在子宮裡面也比較好；或兒子也不是低能、也沒有動人外表、也沒有財富等等也比較好。

kiṁ ca 然而 garbha-srāvas 流產	(asti 是) varam比較好
ca 和; na 不 abhigamanam 交配	api 也; eva 而 (asti 是) varam比較好
jātas 被生下的 pretas 死亡	(asti 是) varam比較好
ca 和 avajanitā 被生出來 kanyā 女孩	api 也; (asti 是) varam比較好
bandhyā 不孕 bhāryās 妻	(asti 是) varam比較好
vasatis 待著	garbheṣu 在子宮 api 也 (asti 是) varam比較好
vā 或 tanayas 兒子	api 也 na 不 (asti 是) (varam比較好)	avidvān 無知的 rūpa-draviṇa-guṇa-yuktas 美麗的外表-動產-種類-結合的

kiṁ ca: inter. 然而

varam: ind. 比較好

garbha-srāvas: m.sg.N. 流產

garbha: m. 子宮, 胎兒, 內部 ; srāvas: m. 流

api: ind. 亦

ca: ind. 和

na: ind. 不

eva: ind. 即, 而

abhigamanam: (abhi-gam-ana) n.sg.N. 交配

jātas: (√jan-4) ppp.adj.m.sg.N. 被生下的

pretas: (pra-√i) ppp.adj.m.sg.N. 死亡

kanyā: (kanyā) f.sg.N. 女孩

avajanitā: (ava-√jan-ita) caus.ppp.f.sg.N. 被生下來

或寫作 vandhyā (also written bandhyā) adj. 不孕之女，石女，不產婦人

bandhyā: (√bandh-9) fpp.f.sg.N. 不孕之女

bhāryā: (bhāryā) f.sg.N. 妻, 婦

garbheṣu: (garbha) m.pl.L. 在子宮

vasatiḥ: (vasati) f.sg.N. 過夜, 居住

na: ind. 不

vā: ind. 或

avidvān: (a-√vid-vat) adj.m.sg.N. 無知的

rūpa-draviṇa-guṇa-yuktas 結合美麗的外表又有財富等的

rūpa: n. 美麗的外表

draviṇa: (√dru-1, run) n. 動產

guṇa: m. 種類

或寫作 gaṇa m. a flock, troop, multitude

yuktas: (√yuj-7) ppp.m.sg.N. 被結合

api: ind. 亦

tanayas: (√tan-8) m. 兒子